§ Άρθρο 66Στις περιπτώσεις λήξης του συνταξιοδοτικού δικαιώ-

Στις περιπτώσεις λήξης του συνταξιοδοτικού δικαιώ-
ματος λόγω αναπηρίας και εφόσον εκκρεμεί στις αρμό-
διες υγειονομικές επιτροπές ΚΕΠΑ ιατρική κρίση, χωρίς
υπαιτιότητα των ασφαλισμένων, το δικαίωμα συνταξιο-
δότησής τους λόγω αναπηρίας παρατείνεται για έξι (6)
μήνες, με το ίδιο ποσό που ελάμβαναν οι συνταξιού-
χοι πριν από τη λήξη του δικαιώματος, εφόσον κατά το
προηγούμενο χρονικό διάστημα είχαν κριθεί από την
υγειονομική επιτροπή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχι-
στον 67%. Εάν κριθεί από τις υγειονομικές επιτροπές των
ΚΕΠΑ ότι αυτοί δεν φέρουν συντάξιμο ποσοστό αναπη-
ρίας ή φέρουν μικρότερο ποσοστό αναπηρίας από το
προγενεστέρως κριθέν, οι αχρεωστήτως καταβληθείσες
παροχές αναζητούνται άτοκα, δια συμψηφισμού, με μη-
νιαία παρακράτηση 20% από τις τυχόν χορηγούμενες
συνταξιοδοτικές παροχές, ενώ στην περίπτωση που δεν
χορηγούνται παροχές, αναζητούνται σύμφωνα με τις
διατάξεις του ΚΕΔΕ.
Η ανωτέρω ρύθμιση εφαρμόζεται και για όλα τα επι-
δόματα που χορηγούνται λόγω αναπηρίας, καθώς και
για τις συντάξεις με αιτία την αναπηρία, ενώ παράλληλα
παρατείνεται και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όσων
εμπίπτουν στο παρόν άρθρο. Η ισχύς του άρθρου αυτού
αρχίζει την 1.7.2017.».
Άρθρο 29
Τροποποίηση του άρθρου 30
του ν. 1469/1984 (Α΄ 111)
Το άρθρο 30 του ν. 1469/1984 (Α΄ 111) αντικαθίσταται
ως εξής:
«1. Ο/η ανασφάλιστος/η διαζευγμένος/η σύζυγος
δικαιούται να διατηρήσει, ως άμεσα ασφαλισμένος, το
δικαίωμα παροχών ασθένειας σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ
ή άλλο φορέα κοινωνικής ασφάλισης ή το Δημόσιο, που
είχε κατά το χρόνο λύσης του γάμου ο έτερος σύζυγος,
εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) Ο γάμος λύθηκε μετά τη συμπλήρωση του 25ου
έτους της ηλικίας του, και
β) δεν καλύπτεται άμεσα ή έμμεσα για παροχές ασθέ-
νειας σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ ή άλλο ασφαλιστικό φο-
ρέα ή το Δημόσιο.
2. Για τη διατήρηση του δικαιώματος των παροχών
ασθένειας σε είδος, σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο εν-
διαφερόμενος καταβάλλει μηνιαία ασφαλιστική εισφορά
υπέρ υγειονομικής περίθαλψης ως εξής:
α) Στον ΕΦΚΑ, για παροχές σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, σε
ποσοστό 6,45% επί του ποσού που αντιστοιχεί στον εκά-
στοτε βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών,
β) στο Δημόσιο σε ποσοστό 6,45% επί του ποσού που
αντιστοιχεί στον εκάστοτε βασικό μισθό άγαμου μισθω-
τού άνω των 25 ετών,
γ) στους λοιπούς ασφαλιστικούς φορείς, την προβλε-
πόμενη από τους οικείους κανονισμούς εισφορά ασφα-
λισμένου και εργοδότη υπέρ υγειονομικής περίθαλψης
που υπολογίζεται επί του ποσού που αντιστοιχεί στον
εκάστοτε βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25
ετών.
3. Το ασφαλιστικό δικαίωμα ασκείται από τον ενδι-
αφερόμενο μέσα σε ένα (1) έτος από την ημερομηνία
έκδοσης της οριστικής απόφασης διαζυγίου.».
Άρθρο 30
Απαλλαγή από τη συμμετοχή
στη φαρμακευτική δαπάνη σε σεισμόπληκτους
Οι κάτοικοι του οικισμού Βρίσα της Δημοτικής Ενότη-
τας Πολιχνίτου του Δήμου Λέσβου του νομού Λέσβου,
όπως προκύπτουν από την τελευταία απογραφή, απαλ-
λάσσονται πλήρως από τη συμμετοχή στη φαρμακευτική
δαπάνη από 1.6.2017 έως 31.5.2019, υπό τους όρους και
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2330 Τεύχος Α’137/13.09.2017
προϋποθέσεις που ορίζει κοινή υπουργική απόφαση των
Υπουργών Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινω-
νικής Αλληλεγγύης, Εσωτερικών και Υγείας.
ΜΕΡΟΣ Β΄
ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 31
Τροποποιήσεις του άρθρου 2 του ν. 3996/2011
1. Στo τέλος της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου
2 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170) προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Ειδικά, κατά τη διενέργεια ελέγχου, σύμφωνα με τις
υποπεριπτώσεις αα΄, ββ΄, γγ΄ και δδ΄, οι ευρισκόμενοι
στο χώρο εργασίας υποχρεούνται να επιδεικνύουν την
αστυνομική τους ταυτότητα ή άλλο αποδεικτικό της
ταυτοπροσωπίας έγγραφο, εφόσον τους ζητηθεί από
τους διενεργούντες τον έλεγχο Επιθεωρητές Εργασίας.
Στον εργοδότη που αρνείται την κατά τα προηγούμενα
εδάφια είσοδο και πρόσβαση ή την παροχή των ως άνω
στοιχείων ή πληροφοριών ή παρέχει ανακριβείς πληρο-
φορίες ή στοιχεία επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις
της υποπαραγράφου 1Α του άρθρου 24.».
2. Το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης δ΄ της παρ. 2
του άρθρου 2 του ν. 3996/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Στον εργοδότη ή οποιονδήποτε τρίτο αρνείται την
κατά τα προηγούμενα εδάφια είσοδο και πρόσβαση ή
την παροχή στοιχείων ή πληροφοριών ή παρέχει ανακρι-
βείς πληροφορίες ή στοιχεία επιβάλλονται οι διοικητικές
κυρώσεις της υποπαραγράφου 1Α του άρθρου 24.».
Άρθρο 32
Τροποποίηση του άρθρου 23 του ν. 3996/2011
Η περίπτωση α΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του
ν. 3996/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«3.α. Αν κρίνει ότι υπάρχουν παραβάσεις που εγκυ-
μονούν άμεσο ή σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και
την υγεία των εργαζομένων, διακόπτει προσωρινά τη
λειτουργία της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης ή τμήματός
της ή στοιχείου του εξοπλισμού της, για χρονικό διά-
στημα μέχρι της πλήρους συμμόρφωσης του εργοδότη
και της άρσης των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν.
Αν η επιχείρηση, μετά την προσωρινή διακοπή ή την
επιβολή άλλων διοικητικών κυρώσεων, εξακολουθεί να
παραβαίνει συστηματικά τις διατάξεις της νομοθεσίας με
άμεσο ή σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόμενους ειση-
γείται στον Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης
και Κοινωνικής Αλληλεγγύης την οριστική διακοπή της
λειτουργίας της.».
Άρθρο 33
Τροποποίηση του άρθρου 24 του ν. 3996/2011
Η υποπαράγραφος 1Β του άρθρου 24 του ν. 3996/2011
αντικαθίσταται ως εξής:
«Β.α. Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμέ-
νης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή
του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρο-
νικό διάστημα μέχρι τριών (3) ημερών, εφόσον επιβλη-
θούν σε βάρος του εργοδότη τρεις (3) πράξεις επιβολής
προστίμου για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας
που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπουργική από-
φαση 2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266), ως «υψηλής» ή «πολύ
υψηλής» σοβαρότητας, και οι οποίες διαπιστώνονται
αθροιστικά σε τρεις (3) διενεργούμενους ελέγχους σε
διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε χρονικό διάστημα
δύο (2) ετών.
β. Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης
παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του
συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό
διάστημα τεσσάρων (4) μέχρι πέντε (5) ημερών, εφόσον
επιβληθούν σε βάρος του εργοδότη τέσσερις (4) ή πε-
ρισσότερες πράξεις επιβολής προστίμου για παραβάσεις
της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμ-
φωνα με την υπουργική απόφαση 2063/Δ1632/2011, ως
«υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, και οι οποίες
διαπιστώνονται αθροιστικά σε τέσσερις (4) διενεργού-
μενους ελέγχους σε διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε
χρονικό διάστημα δύο (2) ετών.
γ. Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης
παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του
συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό
διάστημα μέχρι τριών (3) ημερών, εφόσον επιβληθούν
σε βάρος του εργοδότη δύο (2) ή περισσότερες πράξεις
επιβολής προστίμου για αδήλωτη εργασία και οι οποίες
διαπιστώνονται αθροιστικά σε δύο (2) διενεργούμενους
ελέγχους σε διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε χρονικό
διάστημα δύο (2) ετών. Σε περιπτώσεις που η επιχείρηση
διατηρεί τμήματα, εκμεταλλεύσεις ή υποκαταστήματα
σε διαφορετικούς τόπους, το μέτρο της προσωρινής
διακοπής λειτουργίας λαμβάνεται για το αντίστοιχο
τμήμα ή εκμετάλλευση ή υποκατάστημα, του τελευταί-
ου χρονολογικά διενεργούντος ελέγχου που επισύρει
πράξη επιβολής προστίμου «υψηλής» ή «πολύ υψηλής»
σοβαρότητας.
Οι κυρώσεις των περιπτώσεων α΄ έως γ΄ επιβάλλονται
με αιτιολογημένη πράξη του Ειδικού Επιθεωρητή ή με
αιτιολογημένη πράξη του Διευθυντή της αρμόδιας Περι-
φερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης του ΣΕΠΕ, ύστερα
από αιτιολογημένη εισήγηση του αρμόδιου Επιθεωρητή
Εργασίας.
Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ύστερα από
αιτιολογημένη εισήγηση του Διευθυντή της αρμόδιας
Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης του ΣΕΠΕ, μπο-
ρεί να επιβληθεί στον εργοδότη προσωρινή διακοπή για
διάστημα μεγαλύτερο από πέντε (5) ημέρες ή και οριστι-
κή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής
διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της
επιχείρησης ή εκμετάλλευσης.
Όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της περίπτωσης α΄
της παραγράφου 3 του άρθρου 23, δεν απαιτείται πρό-
σκληση για παροχή εξηγήσεων. Η διακοπή επιβάλλεται
από τον Ειδικό Επιθεωρητή ή τον αρμόδιο Επιθεωρητή
Εργασίας που διενεργεί τον έλεγχο, ύστερα από αιτιολο-
γημένη καταγραφή στο δελτίο ελέγχου των παραβάσε-
ων, που κατά την κρίση τους συνιστούν άμεσο ή σοβαρό
κίνδυνο για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων.
Η εκτέλεση της διοικητικής κύρωσης της προσωρινής
ή οριστικής διακοπής γίνεται από την αρμόδια αστυνο-
μική αρχή.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2331
Τεύχος Α’137/13.09.2017
Ο χρόνος προσωρινής ή οριστικής διακοπής λογίζεται
ως κανονικός χρόνος εργασίας ως προς όλα τα δικαιώ-
ματα των εργαζομένων.».
Άρθρο 34
Τροποποίηση του άρθρου 28 του ν. 3996/2011
Στην παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 3996/2011 προστί-
θεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και ο εργοδότης που
παραβιάζει την πράξη ή την απόφαση περί προσωρινής
ή οριστικής διακοπής λειτουργίας της συγκεκριμένης
παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του
συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης ή στοιχείου
του εξοπλισμού της, που του έχει επιβληθεί ως διοικητική
κύρωση για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας.».
Άρθρο 35
Τροποποίηση του άρθρου 15 του ν. 4144/2013
Στην παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 4144/2013 προστί-
θεται τρίτο εδάφιο ως εξής:
«Αν από τη σχετική έκθεση διαπιστώνεται η μη ανα-
γραφή εργαζομένου στον ισχύοντα πίνακα προσωπικού,
σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 2874/2000 (Α΄ 286), επι-
βάλλονται άνευ ετέρου από τον Προϊστάμενο του κατά
τόπο αρμόδιου Τμήματος Επιθεώρησης Εργασιακών
Σχέσεων του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας οι διοικη-
τικές κυρώσεις του άρθρου 1 της υπουργικής απόφασης
27397/122/2013 (B΄ 2062).».
Άρθρο 36
Καταχώριση αλλαγής ή τροποποίησης ωραρίου
στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ»
Η παρ. 1 του άρθρου 80 του ν. 4144/2013 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«1.α. Ο εργοδότης υποχρεούται να καταχωρεί στο
πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Εργασίας,
Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
«ΕΡΓΑΝΗ» κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή
της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων,
το αργότερο έως και την ημέρα αλλαγής ή τροποποίησης
του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας,
και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας
από τους εργαζομένους, καθώς και την υπερεργασία και
τη νόμιμη κατά την ισχύουσα νομοθεσία υπερωριακή
απασχόληση πριν την έναρξη πραγματοποίησής της.
β. Αν διαπιστωθεί από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα
τροποποίηση ωραρίου εργασίας εργαζομένου ή υπερω-
ριακή του απασχόληση χωρίς αυτή να έχει γνωστοποιη-
θεί κατά τα ανωτέρω πριν την έναρξη πραγματοποίησής
της, επιβάλλονται με πράξη του αρμόδιου οργάνου σε
βάρος του εργοδότη κυρώσεις, σύμφωνα με τα άρθρα
24 και 28 του ν. 3996/2011.
γ. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζεται η
διαδικασία καταχώρισης, τα στοιχεία που γνωστοποιού-
νται και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρ-
μογή του παρόντος.
δ. Η παρ. 1 του άρθρου 55 του ν. 4310/2014 (Α΄ 258)
καταργείται και οι υπόλοιπες παράγραφοι του άρθρου
αναριθμούνται αντίστοιχα.
ε. Η ισχύς της παρούσας παραγράφου αρχίζει από την
έκδοση της απόφασης της περίπτωσης γ΄.».
Άρθρο 37
Ηλεκτρονική αναγγελία του απασχολούμενου
προσωπικού επί εκτέλεσης οικοδομικής
εργασίας ή τεχνικού έργου
Το άρθρο 33 του ν. 1836/1989 (Α΄ 79) αντικαθίσταται
ως εξής:
«1. Εργοδότης που εκτελεί οικοδομική εργασία ή τε-
χνικό έργο, υποχρεούται να αναγγέλλει ηλεκτρονικά
στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του ΣΕΠΕ
(ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) το απασχολούμενο προσωπικό, πριν από
την έναρξη κάθε ημερήσιας απασχόλησης. Σε περί-
πτωση μη συμμόρφωσης με τα ανωτέρω επιβάλλονται
οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 1 της υπουργικής
απόφασης 27397/122/2013 (B΄ 2062).
2. Αντίγραφο του εντύπου της ως άνω αναγγελίας για
κάθε ημέρα απασχόλησης τηρείται στον τόπο εκτέλε-
σης του έργου με ευθύνη του εργοδότη και τίθεται στη
διάθεση των ελεγκτικών οργάνων, προς έλεγχο, οσάκις
ζητείται. Σε περίπτωση μη τήρησης της ως άνω υποχρέ-
ωσης επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου
24 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170).
3. Για τους σκοπούς του παρόντος, ως εργοδότης
θεωρείται ο εργολάβος και ο υπεργολάβος που έχουν
αναλάβει την εκτέλεση της οικοδομικής εργασίας ή του
τεχνικού έργου.
4. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζεται η
διαδικασία της αναγγελίας, τα στοιχεία που περιλαμβά-
νει, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την
εφαρμογή του παρόντος.
5. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την έκ-
δοση της απόφασης της παραγράφου 4.».
Άρθρο 38
Ηλεκτρονική αναγγελία
οικειοθελούς αποχώρησης μισθωτού
1. Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει, με ηλε-
κτρονική υποβολή των σχετικών εντύπων που προβλέ-
πονται στην υπουργική απόφαση 295/2014 (Β΄ 2390)
στο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Εργασί-
ας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
«ΕΡΓΑΝΗ», κάθε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης
μισθωτού ή καταγγελίας σύμβασης εργασίας αορίστου
χρόνου ή λήξης σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου
ή έργου το αργότερο τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες από
την ημέρα αποχώρησης του μισθωτού ή καταγγελίας της
σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου ή λήξης της σύμ-
βασης εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου, αντίστοιχα.
2. Η αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης του μισθω-
τού θα πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά είτε από
ηλεκτρονικά σαρωμένο έντυπο υπογεγραμμένο από τον
εργοδότη και τον εργαζόμενο είτε από εξώδικη δήλωση
του εργοδότη προς τον εργαζόμενο, με την οποία τον
ενημερώνει ότι έχει χωρήσει οικειοθελής αποχώρησή
του και ότι αυτή θα αναγγελθεί στο πληροφοριακό σύ-
στημα «ΕΡΓΑΝΗ». Στην τελευταία περίπτωση, η εξώδικη
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2332 Τεύχος Α’137/13.09.2017
δήλωση του εργοδότη επιδίδεται στον εργαζόμενο το
αργότερο τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες από την οικει-
οθελή του αποχώρηση και η αναγγελία γίνεται την επό-
μενη εργάσιμη ημέρα από την επίδοση της εξώδικης
δήλωσης. Αν ο εργοδότης δεν τηρήσει εμπρόθεσμα τις
υποχρεώσεις αναγγελίας οικειοθελούς αποχώρησης, συ-
μπεριλαμβανομένης της υποβολής των συνοδευτικών
εγγράφων της παρούσας, η σύμβαση εργασίας θεωρεί-
ται ότι λύθηκε με άτακτη καταγγελία του εργοδότη.
Άρθρο 39
Αποκλεισμός από δημόσιες συμβάσεις
και χρηματοδοτήσεις λόγω παραβάσεων
της εργατικής νομοθεσίας
Α) 1. Στην παρ. 2 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016
(Α΄ 147) μετά την περίπτωση β΄ προστίθεται περίπτω-
ση γ΄ ως εξής:
«γ) γνωρίζει ή μπορεί να αποδείξει με τα κατάλληλα
μέσα ότι έχουν επιβληθεί σε βάρος του οικονομικού
φορέα, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν
από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής
προσφοράς ή αίτησης συμμετοχής: αα) τρεις (3) πράξεις
επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα
του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις της
εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα
με την υπουργική απόφαση 2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266),
όπως εκάστοτε ισχύει, ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής»
σοβαρότητας, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από
τρεις (3) διενεργηθέντες ελέγχους, ή ββ) δύο (2) πράξεις
επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα
του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις
της εργατικής νομοθεσίας που αφορούν την αδήλωτη
εργασία, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από δύο (2)
διενεργηθέντες ελέγχους. Οι υπό αα΄ και ββ΄ κυρώσεις
πρέπει να έχουν αποκτήσει τελεσίδικη και δεσμευτική
ισχύ. Ο λόγος αποκλεισμού δεν εφαρμόζεται όταν η εκτι-
μώμενη αξία της σύμβασης, χωρίς ΦΠΑ, είναι ίση ή κατώ-
τερη από το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ.».
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 80 του ν. 4412/2016 προ-
στίθεται περίπτωση γ΄ ως εξής:
«γ) για την περίπτωση γ΄ της παραγράφου 2 του άρ-
θρου 73, πιστοποιητικό από τη Διεύθυνση Προγραμμα-
τισμού και Συντονισμού της Επιθεώρησης Εργασιακών
Σχέσεων, από το οποίο να προκύπτουν οι πράξεις επι-
βολής προστίμου που έχουν εκδοθεί σε βάρος του οικο-
νομικού φορέα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν
από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής
προσφοράς ή αίτησης συμμετοχής.».
3. Στο άρθρο 305 του ν. 4412/2016 προστίθεται πα-
ράγραφος 3 ως εξής:
«3. Ο λόγος αποκλεισμού της περίπτωσης γ΄ της παρα-
γράφου 2 του άρθρου 73 περιλαμβάνεται πάντοτε στους
κανόνες και τα κριτήρια της παραγράφου 1.».
4. Στην παρ. 1 του άρθρου 335 του ν. 4412/2016 προ-
στίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής:
«Οι αναθέτοντες φορείς επιβάλλουν τον όρο ότι κατά
την εκτέλεση της σύμβασης ο ανάδοχος υποχρεούται
να τηρεί τις διατάξεις της νομοθεσίας περί υγείας και
ασφάλειας των εργαζομένων και πρόληψης του επαγ-
γελματικού κινδύνου.».
5. Η ισχύς των διατάξεων των παραγράφων 1 έως 4
ξεκινά δύο (2) μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος
νόμου και δεν καταλαμβάνει διαδικασίες που έχουν ήδη
ξεκινήσει, κατά την έννοια των άρθρων 61, 120, 290 και
330 του ν. 4412/2016.
6. Η παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170)
καταργείται και οι υπόλοιπες παράγραφοι του άρθρου
αναριθμούνται αντίστοιχα.
Β) Η περίπτωση γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 68 του
ν. 3863/2010 (Α΄ 115) αντικαθίσταται ως εξής:
«γ) Η αναθέτουσα αρχή αποκλείει από τη σύναψη της
σύμβασης τις υποψήφιες εταιρείες παροχής υπηρεσι-
ών καθαρισμού ή/και φύλαξης εάν έχουν επιβληθεί σε
βάρος τους, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών
πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της προ-
σφοράς, τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου από τα
αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης
Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που
χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπουργική απόφα-
ση 2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266), όπως εκάστοτε ισχύει,
ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, οι οποίες
προκύπτουν αθροιστικά, από τρεις (3) διενεργηθέντες
ελέγχους ή δύο (2) πράξεις επιβολής προστίμου από τα
αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης
Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που
αφορούν την αδήλωτη εργασία, οι οποίες προκύπτουν
αθροιστικά από δύο (2) διενεργηθέντες ελέγχους. Η ανα-
θέτουσα αρχή μπορεί να αποκλείσει από τη σύναψη της
σύμβασης τις υποψήφιες εταιρείες παροχής υπηρεσιών
καθαρισμού ή/και φύλαξης: αα) οι οποίες έχουν κηρυχθεί
έκπτωτες κατ’εφαρμογή της παραγράφου 7 του παρό-
ντος μέσα σε χρονικό διάστημα τριών (3) ετών πριν από
την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής της
προσφοράς ή ββ) στις οποίες έχει επιβληθεί η κύρωση
της προσωρινής διακοπής της λειτουργίας συγκεκριμέ-
νης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων
ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης κατ’
εφαρμογή της παρ. 1Β του άρθρου 24 του ν. 3996/2011
(Α΄ 170) μέσα σε χρονικό διάστημα τριών (3) ετών πριν
από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής
της προσφοράς.».
Άρθρο 40
1. Οι δυνητικοί δικαιούχοι αποκλείονται από την έντα-
ξη σε πρόγραμμα ή την υπαγωγή σε καθεστώτα ενίσχυ-
σης, που χρηματοδοτούνται από ενωσιακούς ή εθνικούς
πόρους, εάν έχουν επιβληθεί σε βάρος τους, μέσα σε
χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν από την ημερομηνία
λήξης της προθεσμίας υποβολής αίτησης συμμετοχής:
α) τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρ-
μόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης Ερ-
γασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που
χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση
2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266), όπως εκάστοτε ισχύει, ως
«υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, οι οποίες προ-
κύπτουν αθροιστικά από τρεις (3) διενεργηθέντες ελέγ-
χους, ή β) δύο (2) πράξεις επιβολής προστίμου από τα
αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Σώματος Επιθεώρησης
Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που
αφορούν την αδήλωτη εργασία, οι οποίες προκύπτουν
αθροιστικά από δύο (2) διενεργηθέντες ελέγχους.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2333
Τεύχος Α’137/13.09.2017
Οι υπό α΄ και β΄ κυρώσεις πρέπει να έχουν αποκτήσει
τελεσίδικη και δεσμευτική ισχύ.
2. Ο έλεγχος για την επιβολή των κυρώσεων της παρα-
γράφου 1 πραγματοποιείται μέσω των πληροφοριακών
συστημάτων των φορέων διαχείρισης και του Σώματος
Επιθεώρησης Εργασίας. Μέχρι τη διασύνδεση και διαλει-
τουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων, η οποία
διαπιστώνεται με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας
και Ανάπτυξης και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης
και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ο δυνητικός δικαιούχος
κατά την υποβολή της αίτησης συμμετοχής υποβάλλει
υπεύθυνη δήλωση, στην οποία δηλώνει ότι δεν έχουν
επιβληθεί σε βάρος τους οι κυρώσεις της παραγράφου 1.
3. Οι προσκλήσεις των φορέων διαχείρισης περιέχουν
υποχρεωτικά όρους για τη μη ύπαρξη των κυρώσεων της
παραγράφου 1, καθώς και για την τήρηση των διατάξεων
της νομοθεσίας περί υγείας και ασφάλειας των εργα-
ζομένων και πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου.
4. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυ-
ξης και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής
Αλληλεγγύης καθορίζονται οι κυρώσεις και η διαδικα-
σία επιβολής τους, στην περίπτωση που τα αρμόδια
ελεγκτικά όργανα του ΣΕΠΕ επιβάλλουν κυρώσεις για
παραβάσεις που χαρακτηρίζονται ως «υψηλής» ή «πολύ
υψηλής» σοβαρότητας, σύμφωνα με την υπουργική από-
φαση 2063/Δ1632/2011 (Β΄ 266), όπως εκάστοτε ισχύει,
ή για παραβάσεις που αφορούν την αδήλωτη εργασία
μετά την ένταξη σε πρόγραμμα ή την υπαγωγή σε κα-
θεστώτα ενίσχυσης. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται
οι διαδικασίες για την επιβεβαίωση της ορθότητας των
υπεύθυνων δηλώσεων της παραγράφου 2 και κάθε άλλο
συναφές με την εφαρμογή του παρόντος θέμα.
5. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από την έκδοση των
αποφάσεων των παραγράφων 2 και 4.
Άρθρο 41
Τροποποίηση του άρθρου 16 του ν. 2874/2000
Στο άρθρο 16 του ν. 2874/2000 (Α΄ 286) προστίθεται
παράγραφος 8 ως εξής:
«8. Ο εργοδότης υποχρεούται να εφοδιάζει τους εργα-
ζόμενους με αντίγραφο της κατάστασης προσωπικού ή
απόσπασμα αυτής όταν απασχολούνται εκτός της έδρας
ή του παραρτήματος της επιχείρησης.».
Άρθρο 42
Τροποποίηση του άρθρου 4 του π.δ. 240/2006
Στο άρθρο 4 του π.δ. 240/2006 (Α΄ 252) προστίθεται
παράγραφος 5 ως εξής:
«5. Η ενημέρωση που παρέχει ο εργοδότης και τα
αποτελέσματα των διαβουλεύσεων καταγράφονται σε
πρακτικό.».
Άρθρο 43
Τροποποίηση του άρθρου 5 του π.δ. 240/2006
Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 5 του π.δ. 240/2006
αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν, στο κατάλληλο επίπε-
δο,συμπεριλαμβανομένουτουεπιπέδουτηςεπιχείρησης
ή της εγκατάστασης, να καθορίζουν ελεύθερα και οποτε-
δήποτε,μέσωγραπτήςσυμφωνίας,τιςπρακτικέςλεπτομέ-
ρειεςενημέρωσηςκαιδιαβούλευσηςτωνεργαζομένων.».
Άρθρο 44
Παρένθετη μητρότητα
1. Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4097/2012
(Α΄ 235) προστίθεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Το ως άνω επίδομα μπορεί να χορηγείται και στις κυο-
φόρους αυτοαπασχολούμενες γυναίκες, τις τεκμαιρόμε-
νες αυτοαπασχολούμενες μητέρες του άρθρου 1464 του
Αστικού Κώδικα και στις αυτοαπασχολούμενες γυναίκες
που υιοθετούν τέκνο ηλικίας έως δύο ετών.»
2. Η τεκμαιρόμενη μητέρα του άρθρου 1464 του Αστι-
κού Κώδικα που αποκτά τέκνο με τη διαδικασία της πα-
ρένθετης μητρότητας δικαιούται το μεταγενέθλιο τμήμα
της άδειας μητρότητας που ορίζεται από τις διατάξεις
του άρθρου 7 της ΕΓΣΣΕ 1993 και του άρθρου 7 της
ΕΓΣΣΕ 2000-2001, το οποίο κυρώθηκε με το άρθρο 11
του ν. 2874/2000, καθώς και τις πάσης φύσεως αποδοχές
και επιδόματα που συνδέονται με αυτήν, εφόσον πληροί
τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις επιμέρους καταστα-
τικές διατάξεις του φορέα ασφάλισής της.
3. Στο άρθρο 142 του ν. 3655/2008 (Α΄ 58) προστίθεται
ένατο εδάφιο ως εξής:
«Την ειδική παροχή προστασίας μητρότητας, σύμ-
φωνα με τις διατάξεις του παρόντος, δικαιούται και η
τεκμαιρόμενη μητέρα του άρθρου 1464 του Αστικού
Κώδικα που αποκτά τέκνο με τη διαδικασία της παρέν-
θετης μητρότητας.».
Άρθρο 45
Ειδική γονική άδεια σοβαρών
νοσημάτων των παιδιών
Στην παρ. 1 του άρθρου 51 του ν. 4075/2012 (Α΄ 89)
προστίθεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Η ανωτέρω άδεια χορηγείται, κατά την ως άνω δια-
δικασία, και στο φυσικό, θετό ή ανάδοχο γονέα παιδιού
ηλικίας έως δεκαοκτώ (18) ετών συμπληρωμένων, το
οποίο πάσχει από βαριά νοητική στέρηση ή σύνδρομο
Down ή αυτισμό.».
Άρθρο 46
Ειδική προστασία μητέρας λόγω υιοθεσίας
και παρένθετης μητρότητας
Στο άρθρο 15 του ν. 1483/1984 (Α΄ 153) προστίθεται
παράγραφος 3 ως εξής:
«3. Η προστασία έναντι της καταγγελίας της σχέσης
εργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρ-
θρου, ισχύει και για τις εργαζόμενες που υιοθετούν τέ-
κνο ηλικίας έως έξι (6) ετών, με χρονική αφετηρία την
τοποθέτηση του τέκνου στην οικογένεια, καθώς και για
τις εργαζόμενες που εμπλέκονται στη διαδικασία της
παρένθετης μητρότητας, είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες,
με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού, είτε ως
κυοφόροι γυναίκες.».
Άρθρο 47
Ταχεία εκδίκαση διαφορών για άκυρη
απόλυση, μισθούς υπερημερίας
και καθυστερούμενους μισθούς
Στο άρθρο 621 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας προ-
στίθεται παράγραφος 3 ως εξής:
«3. Η συζήτηση των αγωγών και των τακτικών ένδικων
μέσων επί των διαφορών για άκυρη απόλυση, μισθούς
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2334 Τεύχος Α’137/13.09.2017
υπερημερίας και καθυστερούμενους μισθούς προσδιο-
ρίζεται υποχρεωτικά μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την
κατάθεσή τους. Αν αναβληθεί η συζήτηση, αυτή προσ-
διορίζεται υποχρεωτικά μέσα σε τριάντα (30) ημέρες.
Η απόφαση του δικαστηρίου δημοσιεύεται υποχρεω-
τικά μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη συζήτηση της
αγωγής ή του τακτικού ένδικου μέσου.».
Άρθρο 48
Τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας
Μετά το άρθρο 636 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας
προστίθεται νέο άρθρο 636Α ως εξής:
«Άρθρο 636Α
1. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 623 έως 636 μπορεί
να ζητηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής οφειλόμενου
μισθού, εφόσον η σύναψη της σύμβασης εξαρτημένης
εργασίας και το ύψος του μισθού αποδεικνύονται με
δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο ή με απόφαση ασφαλιστι-
κών μέτρων, η οποία εκδόθηκε μετά από ομολογία ή
αποδοχή της αίτησης από τον οφειλέτη, και εφόσον έχει
επιδοθεί έγγραφη όχληση με δικαστικό επιμελητή δεκα-
πέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από την κατάθεση
της αίτησης. Η εργασία που αντιστοιχεί στο μισθό για τον
οποίο ζητείται η έκδοση διαταγής πληρωμής τεκμαίρεται
ότι έχει παρασχεθεί.
2. Η αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής υπο-
βάλλεται και στον κατά τόπο αρμόδιο δικαστή της πα-
ραγράφου 1 του άρθρου 621.
3. Η συζήτηση της ανακοπής κατά διαταγής πληρω-
μής, που εκδόθηκε για απαιτήσεις της παραγράφου 1,
προσδιορίζεται κατά προτεραιότητα στην συντομότερη
διαθέσιμη δικάσιμο και πάντως όχι πέραν των τριών (3)
μηνών από την κατάθεσή της. Αν αναβληθεί η συζήτηση,
αυτή προσδιορίζεται υποχρεωτικά μέσα σε τριάντα (30)
ημέρες.
4.Τυχόν ειδικότερες διατάξεις που ισχύουν για τις δια-
φορές του άρθρου 614 αριθμ. 3 σχετικά με την καταβολή
δικαστικού ενσήμου, τέλους απογράφου, παραβόλου και
κάθε άλλου τέλους ή φόρου ισχύουν ανάλογα και για τη
διαταγή πληρωμής του παρόντος άρθρου, την ανακοπή
που ασκείται κατ’ αυτής, καθώς και για τα ένδικα μέσα
και βοηθήματα που ασκούνται κατά της απόφασης επί
της ανακοπής.».
Άρθρο 49
Τροποποίηση του άρθρου 71 του Εισαγωγικού
Νόμου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας
Το άρθρο 71 του Εισαγωγικού Νόμου του Κώδικα Πο-
λιτικής Δικονομίας αντικαθίσταται ως εξής:
«Στις εργατικές διαφορές καθώς και στη διαδικασία
έκδοσης διαταγής πληρωμής οφειλόμενου μισθού δεν
καταβάλλεται το κατά το νόμο ΓΠΟΗ/1912 (Α΄ 3) δι-
καστικό ένσημο, για το μέχρι του ποσού της εκάστοτε
καθ’ ύλην αρμοδιότητας του ειρηνοδικείου αίτημα της
αγωγής ή της αίτησης αντίστοιχα. Στις περιπτώσεις ερ-
γατικών διαφορών, καθώς και αιτήσεων για την έκδοση
διαταγής πληρωμής οφειλόμενου μισθού, για τις οποίες
καταβάλλεται δικαστικό ένσημο, αυτό καθορίζεται σε
ποσοστό τέσσερα τοις χιλίοις (4‰) επί της αξίας του
αντικειμένου της αγωγής, της αίτησης ή άλλου δικο-
γράφου που υποβάλλεται σε οποιοδήποτε δικαστήριο
του Κράτους και υπόκειται σε δικαστικό ένσημο κατά τις
οικείες διατάξεις.».
ΜΕΡΟΣ Γ΄
ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ
ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
Άρθρο 50
Χορήγηση βοηθήματος και ενίσχυση
της απασχόλησης των αυτοτελώς
και ανεξαρτήτως απασχολουμένων
1. Στο δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης α΄ της παρ.
2 του άρθρου 44 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) η φράση
«ασφαλισμένους στον ΟΑΕΕ και το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ» αντικα-
θίσταται με τη φράση «ασφαλισμένους που υπάγονται
στον Ε.Φ.Κ.Α. και για τους οποίους, βάσει γενικών, ειδι-
κών ή καταστατικών διατάξεων που ίσχυαν κατά την
31.12.2016, προέκυπτε υποχρέωση υπαγωγής στον τέως
ΟΑΕΕ και στο τέως ΕΤΑΠ-ΜΜΕ» και η φράση «ασφαλισμέ-
νους του ΕΤΑΑ» αντικαθίσταται με τη φράση «ασφαλι-
σμένους που υπάγονται στον Ε.Φ.Κ.Α. και για τους οποί-
ους, βάσει γενικών, ειδικών ή καταστατικών διατάξεων
που ίσχυαν κατά την 31.12.2016, προέκυπτε υποχρέωση
υπαγωγής στο τέως ΕΤΑΑ».
2. Το τρίτο εδάφιο της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του
άρθρου 44 του ν. 3986/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Σκοπός του λογαριασμού είναι η χορήγηση βοηθή-
ματος σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης διακοπής του
επαγγέλματος και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον
τριών (3) μηνών, καθώς και η ενίσχυση της απασχόλη-
σης των προσώπων που καλύπτονται από τους ανωτέρω
κλάδους.».
3. Στο τέταρτο εδάφιο της περίπτωσης α΄ της παρ. 2
του άρθρου 44 του ν. 3986/2011 η φράση «ασφαλισμέ-
νους του ΕΤΑΑ» αντικαθίσταται με τη φράση «ασφαλι-
σμένους του Ε.Φ.Κ.Α., για τους οποίους, βάσει γενικών,
ειδικών ή καταστατικών διατάξεων που ίσχυαν κατά την
31.12.2016, προέκυπτε υποχρέωση υπαγωγής στο τέως
ΕΤΑΑ», η φράση «το ½ της 1ης ασφαλιστικής κατηγο-
ρίας» αντικαθίσταται με τη φράση «το 60% του ποσού
που αντιστοιχεί στο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω
των 25 ετών, αναγόμενο σε ετήσια βάση» και η φράση
«το τελευταίο 8μηνο» αντικαθίσταται με τη φράση «το
τελευταίο 6μηνο».
4. Στο πρώτο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 2
του άρθρου 44 του ν. 3986/2011 η φράση «των Ασφα-
λιστικών Οργανισμών ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, ΕΤΑΠ-ΜΜΕ» αντικα-
θίσταται με τη φράση «που υπάγονται στον Ε.Φ.Κ.Α. και
για τους οποίους, βάσει γενικών, ειδικών ή καταστατικών
διατάξεων που ίσχυαν κατά την 31.12.2016, προέκυπτε
υποχρέωση υπαγωγής στον τέως ΟΑΕΕ, στο τέως ΕΤΑΠ-
ΜΜΕ και στο τέως ΕΤΑΑ».
5. Στο δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 2
του άρθρου 44 του ν. 3986/2011 η φράση «από τα οικεία
ταμεία» αντικαθίσταται με τη φράση «από τον Ε.Φ.Κ.Α.».
6. Στο τέταρτο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 2
του άρθρου 44 του ν. 3986/2011 η φράση «του Υπουρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2335
Τεύχος Α’137/13.09.2017
γού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας μετά
γνώμη των Διοικητικών Συμβουλίων των αρμόδιων ορ-
γανισμών και γνώμη του ΣΚΑ» αντικαθίσταται με τη φρά-
ση «του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και
Κοινωνικής Αλληλεγγύης».
7.Το πέμπτο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 2 του
άρθρου 44 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) αντικαθίσταται ως
εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, μετά από γνώ-
μη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΑΕΔ, καταρτίζο-
νται προγράμματα για την ενίσχυση της απασχόλησης
των προσώπων που καλύπτονται από τους κλάδους της
περίπτωσης α΄, καθορίζονται και εξειδικεύονται οι προϋ-
ποθέσεις και τα κριτήρια για την ενίσχυση, η διαδικασία,
ο χρόνος, ο τόπος και ο τρόπος της ενίσχυσης, το ύψος
αυτής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την απόδειξη
των όρων και προϋποθέσεων χορήγησής της, καθώς και
τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την καταβολή
της, οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για την
αναστολή ή τη διακοπή της και κάθε θέμα σχετικό με
την εφαρμογή του παρόντος, εφαρμοζόμενων αναλόγως
των διατάξεων των παραγράφων 2 και 4 έως 8 του άρ-
θρου 29 του ν. 1262/1982 (Α΄ 70). Με την ίδια απόφαση
καθορίζονται οι διαδικασίες μεταφοράς των διαθέσιμων
πόρων των δύο κλάδων της περίπτωσης α΄, καθώς και το
ποσοστό συμμετοχής τους στο πρόγραμμα.».
Άρθρο 51
Προϋποθέσεις επιδότησης ανεργίας
λόγω καταγγελίας κατόπιν μονομερούς
βλαπτικής μεταβολής των όρων εργασίας
Στο άρθρο 7 του ν. 1545/1985 (Α΄ 91) προστίθεται πα-
ράγραφος 6 ως εξής:
«6.α) Ο άνεργος, ο οποίος έχει ασκήσει το δικαίωμα
που του παρέχει το άρθρο 7 του ν. 2112/1920 (Α΄ 67)
και έχει θεωρήσει τη μονομερή βλαπτική μεταβολή των
όρων εργασίας του ως καταγγελία της σχέσης εργασίας
από τον εργοδότη, επιδοτείται εάν, μαζί με την αίτηση
για επιδότηση, προσκομίσει στον ΟΑΕΔ την εξώδικη δή-
λωση με την οποία άσκησε το εν λόγω δικαίωμα, καθώς
και αποδεικτικό της κοινοποίησής της στον εργοδότη,
έγγραφο. Στην περίπτωση αυτή, η προθεσμία για την
υποβολή αίτησης για επιδότηση ξεκινά από την κοινο-
ποίηση της εξώδικης δήλωσης στον εργοδότη.
β) Εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της αίτησης
για επιδότηση, ο άνεργος οφείλει να προσκομίσει στην
αρμόδια υπηρεσία του ΟΑΕΔ είτε έγγραφα που απο-
δεικνύουν την εξόφληση της αποζημίωσης απόλυσης
από τον εργοδότη είτε την αγωγή που άσκησε κατά του
εργοδότη με βάση το ασκηθέν δικαίωμα που του παρέχει
το άρθρο 7 του ν. 2112/1920. Σε περίπτωση παράβασης
της υποχρέωσης του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και
εάν η ασκηθείσα αγωγή δεν γίνει τελεσίδικα δεκτή, η
επιδότηση ανεργίας διακόπτεται και τα ήδη καταβληθέ-
ντα ποσά επιστρέφονται αναδρομικά. Εντός προθεσμίας
εξήντα (60) ημερών από την τελεσιδικία της απόφασης
που θα εκδοθεί επί της αγωγής, τόσο ο άνεργος όσο και
ο εναγόμενος εργοδότης, εφόσον έχει ενημερωθεί από
τον ΟΑΕΔ για την επιδότηση του ανέργου, υποχρεούνται
να προσκομίσουν στον ΟΑΕΔ την εκδοθείσα απόφαση,
ειδάλλως επιβάλλεται πρόστιμο ύψους τριακοσίων (300)
ευρώ σε βάρος καθενός από τους υπόχρεους.
γ) Αντί να λάβει το επίδομα ανεργίας, κατά τα ανωτέ-
ρω, ο άνεργος, με σχετική αίτησή του προς τον ΟΑΕΔ, η
οποία κατατίθεται ταυτόχρονα με την προσκόμιση της
εξώδικης δήλωσης της περίπτωση α΄, μπορεί να επιλέξει
να λάβει αναδρομικά το σύνολο της επιδότησης ανερ-
γίας που δικαιούται, εφόσον προσκομίσει στον ΟΑΕΔ
δικαστική απόφαση που κάνει τελεσίδικα δεκτή την αγω-
γή που άσκησε κατά του εργοδότη με βάση το ασκηθέν
δικαίωμα που του παρέχει το άρθρο 7 του ν. 2112/1920.».
Άρθρο 52
Τροποποίηση του άρθρου 35 του ν. 4144/2013
Η παρ. 3 του άρθρου 35 του ν. 4144/2013 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«3. Για τη σύσταση, αλλοίωση, μετάθεση ή κατάργη-
ση εμπράγματων δικαιωμάτων επί των πάσης φύσεως
ακινήτων του καταργηθέντος ΟΕΚ που περιέρχονται σε
αυτόν, ο ΟΑΕΔ απαλλάσσεται από κάθε δημόσιο, δη-
μοτικό, κοινοτικό ή λιμενικό φόρο (άμεσο ή έμμεσο),
από κάθε εισφορά και τέλος υπέρ Δημοσίου ή τρίτων και
απολαύει εν γένει όλων ανεξαιρέτως των δικαστικών, δι-
οικητικών και οικονομικών ατελειών και προνομίων του
Δημοσίου. Διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας που εισά-
γουν ειδικότερες ρυθμίσεις, ατέλειες ή απαλλαγές υπέρ
του καταργηθέντος ΟΕΚ για τη διαχείριση των ακινήτων
του ισχύουν και υπέρ του ΟΑΕΔ. Ο ΟΑΕΔ απαλλάσσεται
από την καταβολή κάθε είδους τελών για την εγγραφή
στο Εθνικό Κτηματολόγιο εμπραγμάτων δικαιωμάτων
του καταργηθέντος ΟΕΚ που περιέρχονται σε αυτόν.».
Άρθρο 53
Έγκριση προϋπολογισμών όλων
των εποπτευομένων από το Υπουργείο
Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης
και Κοινωνικής Αλληλεγγύης φορέων
Η παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 3863/2010 (Α΄ 115)
εφαρμόζεται για την έγκριση των προϋπολογισμών
όλων των φορέων που εποπτεύονται από το Υπουρ-
γείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής
Αλληλεγγύης.
Άρθρο 54
Τροποποίηση του άρθρου 30
του ν. 3918/2011 (Α΄ 31)
Η περίπτωση α΄ της παρ. 3 του άρθρου 30 του
ν. 3918/2011 (Α΄ 31) αντικαθίσταται ως εξής:
«α. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από
πρόταση των Διοικητών των Υγειονομικών Περιφερει-
ών, συνιστώνται πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες
υγειονομικές επιτροπές, για την παραπομπή σε αυτές
θεμάτων υγειονομικής περίθαλψης, πιστοποίησης νόσου
που επιφέρει ανικανότητα για εργασία, χαρακτηρισμού
ανικανότητας προς εργασία οφειλόμενη σε εργατικό
ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια για αλλαγή θέσης
εργασίας, καθώς και κρίσης ικανότητας προς εργασία για
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2336 Τεύχος Α’137/13.09.2017
την υπαγωγή στην προαιρετική ασφάλιση, με την οποία
ορίζονται η συγκρότηση, οι αρμοδιότητές τους, καθώς
και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.».
Άρθρο 55
Διάταξη για το ΝΑΤ
1. Η κυριότητα του επί της οδού Εθνικής Αντιστάσεως
1 στον Πειραιά ακινήτου παραμένει στο ΝΑΤ, για τη στέ-
γαση των υπηρεσιών του, και την άσκηση των μη ασφα-
λιστικών αρμοδιοτήτων του. Ομοίως στην κυριότητα του
ΝΑΤ παραμένουν δύο αυτοκίνητα που εξυπηρετούσαν
τις ανάγκες μετακίνησης στο ΝΑΤ μέχρι 31.12.2016.
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει την 1.1.2017.
Άρθρο 56
Σύσταση οργανικών θέσεων
ΠΕ Πληροφορικής στον ΟΑΕΔ
Στον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού
(ΟΑΕΔ) συνιστώνται δέκα (10) οργανικές θέσεις μόνιμου
προσωπικού, κλάδου ΠΕ Πληροφορικής.
Προσόντα διορισμού είναι τα προβλεπόμενα στο
π.δ. 50/2001 (Α΄ 39), και επιπλέον απαιτείται κατοχή με-
ταπτυχιακού τίτλου σπουδών ως εξής:
α) Για τις τέσσερις (4) θέσεις, σε ένα από τα επιστημο-
νικά πεδία, Πληροφορικής ή Πληροφορικής καιΤηλεπι-
κοινωνιών ή Εφαρμοσμένης Πληροφορικής ή Επιστήμης
Υπολογιστών ή Επιστήμης καιΤεχνολογίας Υπολογιστών
και
β) για τις έξι (6) θέσεις, σε ένα από τα επιστημονικά
πεδία, Ηλεκτρολόγου Μηχανικού και Μηχανικού Υπο-
λογιστών ή Ηλεκτρολόγου Μηχανικού και Τεχνολογίας
Υπολογιστών ή Μηχανικού Η/Υ και Πληροφορικής ή
Ηλεκτρονικού και Μηχανικού Υπολογιστών ή Μηχανι-
κών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων
ή Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων.
Πρόσθετα προσόντα μπορεί κάθε φορά να καθορίζο-
νται με την προκήρυξη πλήρωσης των θέσεων, ύστερα
από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΑΕΔ.
Άρθρο 57
Παράταση συμβάσεων
επικουρικού προσωπικού
Η ισχύς των συμβάσεων του επικουρικού προσωπι-
κού των Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας του άρθρου 9
του ν. 4109/2013 (Α΄ 16), του Κέντρου Εκπαίδευσης και
Αποκατάστασης Τυφλών του π.δ. 265/1979 (Α΄ 74) και
του Εθνικού Ιδρύματος Κωφών του α.ν. 726/1937 (Α΄ 228)
παρατείνεται μέχρι τις 31.12.2018, κατά παρέκκλιση κάθε
άλλης γενικής και ειδικής διάταξης.
Άρθρο 58
Περιεχόμενο προστασίας
Στο ν.δ. 162/1973 (Α΄ 227) προστίθεται άρθρο 2 ως
εξής:
«Άρθρο 2
Περιεχόμενο προστασίας
1. Η προστασία των υπερηλίκων και χρονίως πασχό-
ντων ατόμων εξασφαλίζεται με την ανάπτυξη προ-
γραμμάτων ανοικτής κοινωνικής φροντίδας, καθώς και
κλειστής περίθαλψης που καταρτίζει και εφαρμόζει το
Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνι-
κής Αλληλεγγύης με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας
ζωής, την εξασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης
και περίθαλψης αυτών.
2. Τα ανωτέρω προγράμματα δύνανται να υλοποιού-
νται είτε από τους φορείς του άρθρου 3 του ν. 2646/1998
(Α΄ 236) είτε από τις επιχειρήσεις των ΟΤΑ Α΄ βαθμού
είτε από ιδιωτικούς φορείς κερδοσκοπικού χαρακτήρα
που, σύμφωνα με τις καταστατικές τους διατάξεις έχουν
σκοπό την κοινωνική ανάπτυξη και πρόνοια ή συναφή
προς τα ανωτέρω σκοπό.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζε-
ται η μορφή και το περιεχόμενο των καταρτιζόμενων
προγραμμάτων, οι φορείς υλοποίησης αυτών, οι προ-
ϋποθέσεις και τα κριτήρια, η διαδικασία υπαγωγής των
ωφελούμενων στα προβλεπόμενα προγράμματα της
προηγούμενης παραγράφου, καθώς και κάθε άλλο ανα-
γκαίο σχετικό θέμα.».
ΜΕΡΟΣ Δ΄
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 59
Σκοπός
Αντικείμενο του παρόντος μέρους αποτελεί η θέσπιση
ενός γενικού πλαισίου ρυθμίσεων κατ’εφαρμογή διατά-
ξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαι-
ώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και του Προαιρετικού
Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για τα δικαιώματα των Ατό-
μων με Αναπηρίες, που κυρώθηκαν με το άρθρο πρώτο
του ν. 4074/2012 (Α΄ 88). Σκοπός του παρόντος μέρους
είναι η άρση των εμποδίων που δυσχεραίνουν την πλήρη
και ισότιμη συμμετοχή των Ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ)
στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας.
Άρθρο 60
Ορισμοί
1. Ως «Άτομα με Αναπηρίες (ΑμεΑ)» νοούνται τα άτο-
μα με μακροχρόνιες σωματικές, ψυχικές, διανοητικές ή
αισθητηριακές δυσχέρειες, οι οποίες σε αλληλεπίδραση
με διάφορα εμπόδια, ιδίως θεσμικά, περιβαλλοντικά ή
εμπόδια κοινωνικής συμπεριφοράς, δύναται να παρε-
μποδίσουν την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή
των ατόμων αυτών στην κοινωνία σε ίση βάση με τους
άλλους.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου:
α) ως «Σύμβαση» ορίζεται η Σύμβαση των Ηνωμένων
Εθνών για τα δικαιώματα των ΑμεΑ που υπογράφηκε
στη Νέα Υόρκη στις 30 Μαρτίου 2007 και κυρώθηκε με
το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α΄ 88),
β) ως «Πρωτόκολλο» ορίζεται το Προαιρετικό Πρωτό-
κολλο στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2337
Τεύχος Α’137/13.09.2017
ώματα των ΑμεΑ που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις
27 Σεπτεμβρίου 2010 και κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο
του ν. 4074/2012,
γ) ως «Επιτροπή» ορίζεται η Επιτροπή για τα δικαιώ-
ματα των ΑμεΑ που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο
34 της Σύμβασης.
3. Οι διατάξεις των άρθρων 2 και 3 της Σύμβασης διέ-
πουν και το παρόν μέρος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ
ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ
ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ
Άρθρο 61
Γενικές υποχρεώσεις
1. Κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο δημοσί-
ου ή ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να διασφαλίζει την
ισότιμη άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στο πεδίο
των αρμοδιοτήτων ή δραστηριοτήτων του, λαμβάνοντας
κάθε πρόσφορο μέτρο και απέχοντας από οποιαδήποτε
ενέργεια ή πρακτική που ενδέχεται να θίγει την άσκηση
των δικαιωμάτων των ΑμεΑ.
Ιδίως υποχρεούται:
α) να αφαιρεί υφιστάμενα εμπόδια κάθε είδους,
β) να τηρεί τις αρχές καθολικού σχεδιασμού σε κάθε
τομέα της αρμοδιότητάς του ή της δραστηριοποίησής
του, προκειμένου να διασφαλίζει για τα ΑμεΑ την προ-
σβασιμότητα των υποδομών, των υπηρεσιών ή των αγα-
θών που προσφέρει,
γ) να παρέχει, όπου απαιτείται σε συγκεκριμένη περί-
πτωση, εύλογες προσαρμογές υπό τη μορφή εξατομι-
κευμένων και κατάλληλων τροποποιήσεων, ρυθμίσεων
και ενδεδειγμένων μέτρων, χωρίς την επιβολή δυσανά-
λογου ή αδικαιολόγητου βάρους,
δ) να απέχει από πρακτικές, κριτήρια, συνήθειες και
συμπεριφορές που συνεπάγονται διακρίσεις σε βάρος
των ΑμεΑ,
ε) να προάγει με θετικά μέτρα την ισότιμη συμμετοχή
και άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στον τομέα της
αρμοδιότητας ή δραστηριότητάς του.
2. Οι κατά την παράγραφο 1 υπόχρεοι οφείλουν κατά
τις συναλλαγές τους με ΑμεΑ να διασφαλίζουν βασι-
κή πληροφόρηση μέσω τρόπων, μορφών και μέσων
επικοινωνίας, όπως ορίζονται στη Σύμβαση. Με κοινή
απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας και
Ανάπτυξης, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινω-
νικής Αλληλεγγύης, Οικονομικών και Διοικητικής Ανασυ-
γκρότησης έπειτα από συνεργασία με το Συντονιστικό
Μηχανισμό του άρθρου 69 και κατόπιν διαβούλευσης
με αναγνωρισμένες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις του
αναπηρικού κινήματος, με άτομα και με ομάδες ατόμων
που έχουν εύλογο ενδιαφέρον για τα δικαιώματα των
ΑμεΑ εξειδικεύονται οι υπόχρεοι φορείς, οι τρόποι, οι
μορφές και τα μέσα προσβάσιμης επικοινωνίας, καθώς
και κάθε άλλο θέμα τεχνικού ή λεπτομερειακού χαρα-
κτήρα για την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας
παραγράφου.
Άρθρο 62
Ένταξη της διάστασης της αναπηρίας
στις δημόσιες πολιτικές
1. Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές εντάσσουν τη
διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, δι-
οικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της
αρμοδιότητάς τους με στόχο την εξάλειψη, αποκατά-
σταση και αποτροπή ανισοτήτων μεταξύ ατόμων με και
χωρίς αναπηρίες. Για το σκοπό αυτόν:
α) Υποβάλλουν εκθέσεις στα οικεία Επιμέρους Σημεία
Αναφοράς του άρθρου 71 σχετικά με τις δράσεις, τα μέ-
τρα και τα προγράμματα που υιοθετούν για την επίτευξη
της ισότητας των ΑμεΑ,
β) υιοθετούν ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες για τα
θέματα αναπηρίας, όπως αυτοί καθορίζονται από αρμό-
δια διεθνή και ευρωπαϊκά όργανα, ώστε να καθίσταται
δυνατή η μέτρηση και η αξιολόγηση της ένταξης της
διάστασης της αναπηρίας,
γ) συλλέγουν και τηρούν επιμέρους στατιστικά στοι-
χεία για την αναπηρία ως προς τους τομείς ευθύνης τους.
2. Με κοινή απόφαση των καθ’ύλην αρμόδιων Υπουρ-
γών κατόπιν συνεργασίας με το Συντονιστικό Μηχανισμό
του άρθρου 69 και κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης εξει-
δικεύονται οι υπόχρεοι φορείς, οι διαδικασίες υλοποίη-
σης καθώς και κάθε άλλο θέμα τεχνικού ή λεπτομερει-
ακού χαρακτήρα για την εφαρμογή των διατάξεων του
παρόντος άρθρου.
Άρθρο 63
Καθολικός σχεδιασμός διοικητικών
προϊόντων, περιβαλλόντων και υπηρεσιών,
εύλογες προσαρμογές
1.Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές, σε συνεργασία με
τα Επιμέρους Σημεία Αναφοράς του άρθρου 71, υποχρε-
ούνται να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού
του άρθρου 2 της Σύμβασης, όπως εξειδικεύονται και
επικαιροποιούνται κάθε φορά, κατά το σχεδιασμό δημο-
σίων πολιτικών, διοικητικών υπηρεσιών και προϊόντων,
διαδικασιών, περιβαλλόντων και οργανωτικών δομών,
που θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από όλους στο
μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, χωρίς να απαιτούνται ειδι-
κές προσαρμογές ή εξειδικευμένος σχεδιασμός. Για την
επικαιροποίηση προδιαγραφών και οδηγιών εφαρμο-
γής των αρχών του καθολικού σχεδιασμού οι υπόχρεοι
τελούν σε διαβούλευση με αναγνωρισμένες αντιπρο-
σωπευτικές οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος, με
άτομα και με ομάδες ατόμων που έχουν εύλογο ενδια-
φέρον για τα δικαιώματα των ΑμεΑ.
2.Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές υποχρεούνται να
λαμβάνουν ενδεδειγμένα μέτρα προσαρμοσμένα στις
ιδιαίτερες ανάγκες ενός ή περισσότερων ΑμεΑ προκει-
μένου να διασφαλιστεί η αρχή της ίσης μεταχείρισης. Στις
ως άνω εύλογες προσαρμογές, οι οποίες παρέχονται υπό
την προϋπόθεση της μη επιβολής δυσανάλογου ή αδι-
καιολόγητου βάρους, περιλαμβάνονται ενδεικτικά, μέ-
τρα παροχής υποστηρικτικής τεχνολογίας, προσωπικής
βοήθειας και ενδιαμέσων, εξατομικευμένη προσαρμογή
διαδικασιών ή πρακτικών, εξειδικευμένες υπηρεσίες και
βοηθητικές υπηρεσίες για την επικοινωνία.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2338 Τεύχος Α’137/13.09.2017
Άρθρο 64
Πρόσβαση στο φυσικό, δομημένο
και ηλεκτρονικό περιβάλλον
1. Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές στο πλαίσιο της
αρμοδιότητάς τους μεριμνούν για τη διασφάλιση της
ισότιμης πρόσβασης των ΑμεΑ στο φυσικό και δομημέ-
νο περιβάλλον, τόσο σε συνήθεις συνθήκες όσο και σε
καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
2. Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές στο πλαίσιο της
αρμοδιότητάς τους, διασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβα-
ση των ΑμεΑ στο ηλεκτρονικό περιβάλλον, ιδίως στις
ηλεκτρονικές επικοινωνίες, πληροφορίες και υπηρεσί-
ες, περιλαμβανομένων των μέσων ενημέρωσης και των
υπηρεσιών διαδικτύου.
Άρθρο 65
Επικοινωνία ΑμεΑ με διοικητικές αρχές,
γλώσσες και μορφές επικοινωνίας
1. Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές όταν συναλλάσ-
σονται με ΑμεΑ υποχρεούνται να παρέχουν πρόσφορα
μέσα επικοινωνίας και πρόσβαση στην πληροφόρηση.
Στην ως άνω υποχρέωση περιλαμβάνονται ενδεικτικά,
η πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα και η κοινοποίηση
διοικητικών πράξεων σε ΑμεΑ σε προσβάσιμες μορφές,
καθώς και η διασφάλιση της προηγούμενης ακρόασης
με πρόσφορους τρόπους, υπό τους όρους και τις προ-
ϋποθέσεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, όπως
κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2690/1999 (Α΄ 45).
Με απόφαση του Υπουργού Διοικητικής Ανασυγκρό-
τησης, σε συνεργασία με το Συντονιστικό Μηχανισμό
του άρθρου 69 και με το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς
του άρθρου 70 και κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης με
τα ενδιαφερόμενα μέρη, προσδιορίζονται τα είδη των
πρόσφορων μέσων, των προσβάσιμων μορφών και των
τρόπων επικοινωνίας που υιοθετούνται από τις υπηρεσί-
ες της Δημόσιας Διοίκησης, καθώς και κάθε άλλο θέμα
τεχνικού ή λεπτομερειακού χαρακτήρα σχετικό με την
εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.
2. Η ελληνική νοηματική γλώσσα αναγνωρίζεται ως
ισότιμη με την ελληνική γλώσσα. Το κράτος λαμβάνει
μέτρα για την προώθησή της, καθώς και για την κάλυψη
όλων των αναγκών επικοινωνίας των κωφών και βαρή-
κοων πολιτών.
3. Η ελληνική γραφή Μπράιγ (Braille) αναγνωρίζεται
ως ο τρόπος γραφής των τυφλών Ελλήνων πολιτών. Το
κράτος υποχρεούται να λάβει μέτρα για την προώθησή
της, καθώς και για την κάλυψη των αναγκών επικοινω-
νίας των ως άνω πολιτών.
Άρθρο 66
Ενημέρωση, ευαισθητοποίηση, εκπαίδευση
και κατάρτιση σε θέματα δικαιωμάτων ΑμεΑ
1.Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές ενημερώνουν και
ευαισθητοποιούν το προσωπικό, τους συναλλασσόμε-
νους και τους αποδέκτες των υπηρεσιών τους σχετικά
με τα δικαιώματα των ΑμεΑ και τον καθολικό σχεδια-
σμό. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών,
Ψηφιακής Πολιτικής,Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης
και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, ύστερα από δημόσια
διαβούλευση με αναγνωρισμένες αντιπροσωπευτικές
οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος, με άτομα και με
ομάδες ατόμων που έχουν εύλογο ενδιαφέρον για τα δι-
καιώματα των ΑμεΑ, εξειδικεύονται οι τρόποι ενημέρω-
σης, τα εργαλεία και τα μέσα ευαισθητοποίησης, καθώς
και το περιεχόμενο των παρεμβάσεων για την υλοποίηση
του περιεχομένου της παρούσας παραγράφου.
2. Προς το σκοπό της εκπαίδευσης φοιτητών, σπουδα-
στών αλλά και της κατάρτισης δικαστικών λειτουργών
και στελεχών του δημόσιου τομέα σε θέματα δικαιωμά-
των και ίσης μεταχείρισης των ΑμεΑ, τα Πανεπιστήμια
και ταΤΕΙ, το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυ-
τοδιοίκησης, η Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών
και η Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας μεριμνούν για τη
συμπερίληψη στα προγράμματα σπουδών και στα επι-
μορφωτικά τους σεμινάρια εκπαιδευτικών ενοτήτων που
αφορούν στα δικαιώματα των ΑμεΑ, όπως αυτά απορρέ-
ουν από τη Σύμβαση. Με αποφάσεις των οικείων Υπουρ-
γών, σε συνεργασία με το Συντονιστικό Μηχανισμό του
άρθρου 69 και το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς του άρ-
θρου 70, ρυθμίζονται οι επιμέρους θεματικές ενότητες,
το περιεχόμενο των εκπαιδευτικών ενοτήτων, καθώς και
κάθε άλλο θέμα τεχνικού ή λεπτομερειακού χαρακτήρα.